Het Havengebouw, een dertien verdiepingen tellend en 52 meter hoog kantoorpand op het Westelijk Stationseiland. Kantoor van het Amsterdamse Havenbedrijf. Het werd mede gebouwd voor rederijen voor wie het oude Scheepvaarthuis ongeschikt was geworden: te klein en/of te ver van de naar het westen verplaatste havens.
Eerder stonden hier een halfronde locomotievenloods van de spoorwegen en enkele garages. Die werden midden jaren 1950 afgebroken.
Het Havengebouw, gelegen aan de rond die tijd tot verkeersas uitgebouwde De Ruijterkade, is een van de weinige concrete voortvloeisels van de plannen die de gemeente na de oorlog had over cityvorming in de binnenstad. Er werd hardop gedacht aan hoge kantoortorens en brede autowegen door het oude stadshart. De doorbraken stuitten echter op veel verzet, zodat de beleidsmakers uiteindelijk een andere koers kozen.
Het is ook een van de weinige uitgevoerde ontwerpen van de bekende architect Willem Dudok in Amsterdam. De eerste paal werd in mei 1958 geslagen. Twee jaar later was het gebouw gereed. Er werd gewerkt met geprefabriceerde gevelelementen, balken en trappen, wat de relatief snelle bouw mogelijk maakte.
Het initiatief voor het gebouw ging uit van de gemeente en van de Scheepvaart Vereniging Noord (SVN), een samenwerkingsorgaan van werkgevers in de haven. Voor de bouw en het beheer van het pand werd een NV Het Havengebouw opgericht. De SVN betrok de elfde verdieping.
Beelden van de opening, mei 1960.
De aanbouw aan de zuidkant werd ook door Dudok ontworpen. Daar kwamen vier dienstwoningen, traforuimten en een fietsenstalling.
Aanvankelijk, in 1953, was het Havengebouw gedacht als onderdeel van een groep gebouwen met verder onder meer een hotel, woningen en een gebouw voor de PTT. Die andere gebouwen zijn er nooit gekomen. In 1960 toonde Dudok nog een ontwerp voor een 8-laags kantoorgebouw voor de Kamer van Koophandel, ten westen van het Havengebouw. Tussen de gebouwen was een luchtbrug getekend. Ook dat idee ging niet door. Dat deel van de De Ruijterkade werd pas in 1988-1989 bebouwd, met het kantoor van levensverzekeraar NOG en ernaast alsnog de Kamer van Koophandel.
Het Havengebouw is sinds 2007 een gemeentelijk monument.
Havengebouw, De Ruijterkade 7
- Buurt:
- Haarlemmerbuurt, Centrum
- Datering:
- 1960
- Ontwerp:
- Dudok, W.M. & R. Magnée
- Bouwstijl:
- Functionalisme
- Oorspronkelijke functie:
- Kantoor
- Status:
- Gemeentelijk monument
- Bronnen & links:
- Amsterdamse Top-100 Jonge Monumenten
- Laatste wijziging:
- oktober 2026
Er zijn 267 afbeeldingen in de beeldbank van het Stadsarchief die gerelateerd zijn aan dit adres.